Ο πόνος στη γνάθο και ο πόνος στον αυχένα συχνά εμφανίζονται μαζί. Μπορεί να έχεις σφίξιμο, βρουξισμό, πονοκέφαλο, ενόχληση στο αυτί, εμβοές, ή ακόμα και ζάλη. Αυτό δεν είναι “τυχαίο”. Η γνάθος και ο αυχένας συνεργάζονται συνεχώς, μέσω μυών, στάσης, και νευρικών μηχανισμών.
Σε αυτό το άρθρο θα δεις, με απλά λόγια και πρακτικά παραδείγματα, πώς συνδέονται, γιατί μπορεί να πονάς, και τι μπορεί να βοηθήσει.
Πώς συνδέονται γνάθος και αυχένας
Η γνάθος δεν δουλεύει μόνη της. Όταν μασάς, μιλάς, καταπίνεις, ή σφίγγεις τα δόντια, ενεργοποιούνται μύες της γνάθου, αλλά και μύες του αυχένα.
Η σύνδεση γίνεται κυρίως με 3 τρόπους.
- Μυϊκά. Μύες της γνάθου και μύες του αυχένα μπορούν να “τραβάνε” ο ένας τον άλλο.
- Στατικά, μέσω στάσης. Η θέση του κεφαλιού επηρεάζει τη θέση της κάτω γνάθου.
- Νευρικά. Περιοχές πόνου μπορούν να “μπερδεύονται” και να δίνουν αναφερόμενο πόνο.
Αυτός είναι και ο λόγος που κάποιος μπορεί να ξεκινά με σφίξιμο στη γνάθο και να καταλήγει με πόνο στον αυχένα, ή το αντίστροφο.
Συμπτώματα που δείχνουν ότι η γνάθος συμμετέχει
Αν έχεις αυχενικό πόνο και παράλληλα κάποια από τα παρακάτω, αξίζει να αξιολογηθεί και η γνάθος.
- Πόνος ή “σφίξιμο” στη γνάθο, ειδικά το πρωί
- Κούραση όταν μασάς, ή δυσκολία να ανοίξεις το στόμα
- “Κλικ” ή τριξίματα στην περιοχή μπροστά από το αυτί
- Πονοκέφαλοι σε κρόταφο ή γύρω από το μάτι
- Ενόχληση στο αυτί, αίσθηση πίεσης, ή εμβοές
- Ζάλη που επιδεινώνεται με ένταση, σφίξιμο, ή κακή στάση
Αντίστοιχα, αν έχεις πόνο στη γνάθο και παράλληλα αυχενική δυσκαμψία, πιάσιμο, ή πόνο στους ώμους, η αξιολόγηση πρέπει να δει το σύνολο.
Γιατί πονάει η γνάθος, σφίγγει, ή “κλειδώνει”
Το σφίξιμο και ο βρουξισμός αυξάνουν τη φόρτιση στους μύες της γνάθου και στην κροταφογναθική άρθρωση.
Συχνά βλέπουμε.
- Υπερδραστηριότητα μυών. Ο μασητήρας και ο κροταφίτης δουλεύουν “πάνω από το φυσιολογικό”.
- Ευαισθησία σε σημεία τάσης. Οι μύες γίνονται επώδυνοι στην πίεση και δίνουν αναφερόμενο πόνο.
- Περιορισμό κίνησης. Το στόμα ανοίγει λιγότερο, ή ανοίγει “στραβά”.
- Ερεθισμό στην άρθρωση. Μπορεί να υπάρχει κλικ, ή αίσθηση “μπλοκαρίσματος”.
Οι βασικοί μύες που συνδέουν γνάθο και πόνο στο κεφάλι
Οι πιο συχνοί “ένοχοι” είναι.
- Μασητήρας. Συνδέεται με πόνο στη γνάθο, στο μάγουλο, και αίσθηση πόνου στα δόντια.
Μασητήρας Μυς & Trigger Points
- Κροταφίτης. Συνδέεται με πονοκέφαλο στον κρόταφο, πίεση στο κεφάλι, και ενόχληση γύρω από το μάτι.
Κροταφήτης Μυς & Trigger Points
- Έσω πτερυγοειδής. Είναι βαθύς μυς και συχνά δίνει αίσθηση “βαθιού” πόνου στη γνάθο.
Έσω Πτερυγοειδής Μυς & Trigger Points
Αν αυτοί οι μύες είναι σε υπερφόρτιση, το σώμα συχνά μαζεύει ένταση στην περιοχή του αυχένα.
Πώς ο αυχένας επιδεινώνει τη γνάθο
Η θέση του κεφαλιού επηρεάζει τη θέση της κάτω γνάθου.
Όταν το κεφάλι είναι μπροστά, ή υπάρχει αυχενική δυσκαμψία, συχνά βλέπουμε.
- αυξημένη τάση στους υποϊνιακούς
Υπινιακοί Μύες & Trigger Points
- αυξημένη τάση στον άνω τραπεζοειδή
Άνω Τραπεζοειδής Μυς & Trigger Points
- βραχυμένο στερνοκλειδομαστοειδή
Στερνοκλειδομαστοειδής Μυς & Trigger Points
Αυτό μπορεί να επιφέρει αλλαγή στη θέση της κάτω γνάθου σε ηρεμία, και να αυξήσει τα συμπτώματα στη γνάθο.
Ζάλη και εμβοές, πότε μπορεί να σχετίζονται
Σε αρκετούς ανθρώπους, η ένταση σε αυχένα και γνάθο συνοδεύεται από.
- αίσθηση αστάθειας
- ζάλη που “έρχεται και φεύγει”
- εμβοές, ή αίσθηση πίεσης στο αυτί
Μηχανικά, αυτό μπορεί να συμβεί όταν η ένταση στους μύες του αυχένα και της γνάθου επηρεάζει την αισθητικοκινητική πληροφορία που δέχεται ο εγκέφαλος από τον αυχένα.
Αν η ζάλη είναι έντονη, εμφανίζεται ξαφνικά, ή συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Τι μπορείς να κάνεις στο σπίτι, χωρίς να “πειράξεις” την άρθρωση
Στόχος είναι να μειώσεις τη φόρτιση, όχι να πιέσεις τη γνάθο.
- Έλεγχος επαφής δοντιών. Σε ηρεμία, τα δόντια δεν χρειάζεται να ακουμπάνε.
- Μικρά διαλείμματα μέσα στη μέρα. 10 δευτερόλεπτα “χαλάρωμα” γνάθου, 5 έως 10 φορές.
- Απαλή αναπνοή από τη μύτη. Βοηθά να μειωθεί η τάση στο πρόσωπο.
- Ήπια κινητικότητα αυχένα. Μικρές κινήσεις, χωρίς πόνο.
- Ζέστη στους μύες. Όχι στην άρθρωση, αλλά στους μύες γύρω από τη γνάθο και στον αυχένα.
Αν με κάτι αυξάνεται το κλικ, ο πόνος, ή το “κλείδωμα”, το σταματάς.
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία
Η σωστή προσέγγιση δεν είναι “μόνο γνάθος” ή “μόνο αυχένας”. Είναι αξιολόγηση του συστήματος.
Στο Physiotherapy Rituals, συνήθως δουλεύουμε.
- Αξιολόγηση γνάθου και αυχένα. Κίνηση, συμμετρία, φόρτιση, και μοτίβα έντασης.
- Trigger point therapy. Στοχευμένη δουλειά σε μύες που δίνουν αναφερόμενο πόνο.
- Βελονισμός (dry needling), όταν ενδείκνυται. Για μείωση μυϊκής τάσης και βελτίωση κίνησης.
- Θεραπευτική άσκηση. Για να σταθεροποιηθεί το αποτέλεσμα και να μην επιστρέφει το σφίξιμο.
- Βελονισμός (TCM). TCM = Traditional Chinese Medicine (Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική). Χρησιμοποιείται με στόχο μηχανικά αποτελέσματα, όπως μείωση μυϊκής τάσης, μείωση πόνου, και βελτίωση εύρους κίνησης.
Το σημαντικό είναι να βρούμε τι σε “σπρώχνει” στο σφίξιμο, και να το αλλάξουμε με σχέδιο.
Συχνές ερωτήσεις
Το κλικ στη γνάθο είναι πάντα πρόβλημα
Όχι. Το κλικ από μόνο του δεν σημαίνει πάντα κάτι σοβαρό. Αν όμως συνοδεύεται από πόνο, κλείδωμα, ή περιορισμό στο άνοιγμα, χρειάζεται αξιολόγηση.
Μπορεί ο αυχένας να προκαλεί πόνο στη γνάθο
Ναι. Η αυχενική δυσλειτουργία μπορεί να αυξήσει την ένταση σε μύες που επηρεάζουν τη γνάθο, και να αλλάξει τη θέση της κάτω γνάθου.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται
Εξαρτάται από το πόσο καιρό υπάρχει το πρόβλημα και από το πόσο έντονο είναι το σφίξιμο. Σε πολλούς ανθρώπους βλέπουμε σημαντική βελτίωση μέσα στις πρώτες 6 έως 8 συνεδρίες, όταν υπάρχει σωστό πλάνο.
Θες να δούμε αν η γνάθος επιβαρύνει τον αυχένα σου
Αν έχεις πόνο σε γνάθο και αυχένα, πονοκέφαλο, ή συμπτώματα στο αυτί, μπορούμε να κάνουμε αξιολόγηση και να σου πούμε ξεκάθαρα τι βλέπουμε και τι χρειάζεται.
Κάλεσέ μας στο Physiotherapy Rituals για να σε καθοδηγήσουμε με βάση το δικό σου σώμα και τα δικά σου συμπτώματα.
Θέλεις να μάθεις περισσότερα για το αυχενικό σύνδρομο
Διάβασε περισσότερα άρθρα μας, ή κατέβασε το δωρεάν ebook μας με πρακτικές συμβουλές για το αυχενικό σύνδρομο.
